Kersttradities
Kerstmis in Ecuador wordt gevormd door de geschiedenis van de Spaanse bezetting, de inheemse cultuur en natuurlijk moderne invloeden uit de Noord-Amerikaanse cultuur. Het begint met de traditie die bekendstaat als de novena de aguinaldos. Novena verwijst naar de negen dagen van voorbereiding op de geboorte van Jezus Christus. Elke nacht vertegenwoordigt één maand waarin Maria baby Jezus droeg. De novena eert ook de Drie Wijzen, Maria en Jozef tijdens hun zoektocht naar onderdak vóór de geboorte van Jezus. Families en buren komen samen om kerstliederen te zingen en in de kerk te bidden voor de armen en zieken. Elke dag heeft daarbij een eigen speciaal gebed.
Omdat Ecuador een religieus land is, speelt familie een grote rol en is Kerstmis één grote familiereünie. Families verzamelen zich in het huis van het hoofd van de familie, meestal het huis van de grootouders, samen met partners, kinderen en soms zelfs schoonfamilie. Zoveel mensen in huis betekent natuurlijk ook veel monden om te voeden, waardoor er uitgebreide maaltijden worden bereid. Families bereiden het eten vaak samen, want vele handen maken licht werk. Typische gerechten voor Kerstmis zijn geroosterde kalkoen en hornado de chancho, een geroosterde varkenspoot die meestal gemarineerd wordt in knoflook en bier.
Natuurlijk zou Kerstmis geen Kerstmis zijn zonder cadeautjes voor de kinderen, maar de traditie van cadeaus geven verloopt hier iets anders dan wat wij in Nederland gewend zijn. De cadeautjes liggen niet vooraf onder de kerstboom. In plaats daarvan worden ze verstopt totdat het tijd is voor de kinderen om naar buiten te gaan en op zoek te gaan naar de Ster van Bethlehem, die de geboorte van Jezus aankondigde. Ondertussen leggen de volwassenen die binnenblijven de cadeautjes onder de kerstboom. Een kerstboom in huis hoorde trouwens pas sinds relatief korte tijd bij de kersttradities in Ecuador. Sparren groeien niet van nature in Ecuador en zijn voor veel gezinnen te duur. Daarom zetten de meeste families kunstkerstbomen of cipressen neer. In plaats van traditionele kerstballen worden de bomen vaak versierd met kleurrijke strodecoraties die het hele jaar door opnieuw gebruikt worden voor andere festiviteiten. In de steden, vooral in Cuenca, zijn op de pleinen veel lichtjes en kerstdecoraties te vinden.
Een belangrijk onderdeel van de kerstviering in elk Ecuadoriaans huishouden is de kerststal of pesebre. Dit is een voorstelling van de geboorte van Christus, meestal naast de kerstboom geplaatst. Deze voorstelling lijkt sterk op wat je in Noord-Amerika ziet. De stal bedekt met gras en stro, Maria en Jozef en de dierenfiguren zoals schapen, koeien en soms lama’s ontbreken niet, net als de Drie Wijzen. In Ecuador verschijnt baby Jezus echter pas om middernacht op kerstavond in de kribbe. Wist je dat deze traditie ook op grote schaal wordt gevierd met wedstrijden voor de mooiste kerststal? In Quito bevindt zich bijvoorbeeld een enorme kerststal op een heuvel, met een groot standbeeld van Maria met vleugels.
Op 28 november vindt bij het Panecillo-beeld in het historische centrum van Quito een evenement plaats. Naast het grote Mariabeeld staan andere beelden die het kerstverhaal uitbeelden. Deze nieuwe beelden stellen de hoofdpersonen uit het Bijbelse verhaal voor: Jezus, de Drie Wijzen, Jozef, Maria en een ezel. De beelden zijn versierd met honderden kleine lichtjes.
Een andere viering die plaatsvindt op kerstavond is de Pase del Niño. Tijdens deze viering dragen inwoners een beeld of afbeelding van baby Jezus door de straten. Jezus wordt vaak begeleid door mensen verkleed als Maria, Jozef en de Drie Koningen, traditionele muzikanten en folkloristische dansers. Een van de bekendste Pase del Niño-processies van Ecuador vindt plaats in Cuenca, maar ook veel kleinere steden en dorpen organiseren hun eigen versie van deze viering. Reis je in deze periode door Ecuador, dan raden we zeker aan om een van deze processies bij te wonen. Controleer wel vooraf de planning, want sommige plaatsen organiseren de optocht al eerder in het seizoen.
Oudjaarsavondtradities
De belangrijkste traditie tijdens oudjaarsavond in Ecuador is het verbranden van een año viejo, levensgrote poppen die tussen Kerstmis en Nieuwjaar worden gemaakt. Deze poppen symboliseren het oude jaar en worden op 1 januari om middernacht in brand gestoken. Ze worden verbrand om negatieve energieën van het oude jaar weg te nemen of om alles wat voorbij is achter te laten voordat het nieuwe jaar begint. De poppen stellen vaak oude mannen voor die een weduwe achterlaten. Op 31 december verkleden Ecuadoriaanse mannen zich daarom ook vaak als hysterische weduwen en lopen ze door de straten om geld in te zamelen voor de “begrafenis”. Naast poppen van oude mannen zie je ook veel poppen van stripfiguren en politieke figuren die op straat verkocht worden.
Een andere leuke traditie is het dragen van ondergoed in een bepaalde kleur tijdens oud en nieuw, meestal geel of rood. Geel ondergoed wordt door zowel mannen als vrouwen gedragen en zou zorgen voor financiële voorspoed. Mensen die rood ondergoed dragen hopen op succes in de liefde in het nieuwe jaar. Daarnaast zijn er ook mensen die met een koffer door de straten rennen, in de hoop dat dit hen veel reizen in het komende jaar zal brengen.
Geschreven door: Yelith
